อ้างอิง: ICC has no jurisdiction over crimes on Thai territory
พิมพ์ลงในหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2554
--------------------------------------------------------------------
แปลโดย: ดวงจำปา
สำนักงานกฎหมายของประเทศไทยซึ่งเป็นตัวแทนของฝ่ายแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช) มีแผนการที่จะยื่นคำร้องต่อรัฐบาล ซึ่งกระทำความรุนแรงต่อการประท้วงเมื่อปีที่แล้วกับศาลอาญาระหว่างประเทศ (องค์กร ไอซีซี) รองประธานของศาลอาญาระหว่างประเทศ ท่านฮันส์-ปิเตอร์ คาอูล ซึ่งอยู่ในกรุงเทพมหานคร ได้ให้สัมภาษณ์กับคุณ อัจฉรา อัชฌายกชาติ ในเรื่องของคำร้องและอำนาจของศาลอาญาระหว่างประเทศ ด้วยความเคารพต่ออธิปไตยของประเทศไทย
แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการซึ่งเป็นฝ่ายต่อต้านรัฐบาล ได้กล่าวว่า ทางกลุ่มจะยื่นคำร้องต่อองค์กร ไอซีซี เพื่อให้วิเคราะห์พิจารณาถึงการเสียชีวิตมากกว่า 90 คน ซึ่งถูกฆ่าระหว่างการกวาดล้างเมื่อเดือนเมษายนและพฤษภาคม ปี พ.ศ. 2553 ทางองค์กร ไอซีซี ได้รับคำร้องหรือยัง และจะมีการดำเนินการอย่างไรบ้างคะ?
ในฐานะที่เป็นผู้พิพากษาคนหนึ่งที่องค์กร ไอซีซี มันเป็นไม่ได้เลย ที่ผมจะรับทราบเรื่องใดๆ ต่อขั้นตอนในขณะนี้ว่า กลุ่มนี้ได้ส่งเอกสารเป็นต้นว่าคำร้อง ไปถึงสำนักงานอัยการหรือยัง มาตรา 15 ของบทธรรมนูญได้กล่าวถึงความเป็นไปได้ว่า องค์กรอิสระซึ่งไม่มีความเกี่ยวข้องกับทางรัฐบาลหรือแม้แต่ตัวบุคคลธรรมดานั้น สามารถส่งข้อมูลเกี่ยวกับอาชญากรรมซึ่งปรากฎเหมือนกับว่าได้มีการกระทำนั้นๆ เกิดขึ้นต่อท่านอัยการ จากนั้น ท่านอัยการจะทำการวิเคราะห์ว่าข้อมูลอันเป็นข้อสงสัยซึ่งมีความน่ากังวลในเรื่องของอาชญากรรมนั้น อยู่ในเขตอำนาจของศาลหรือไม่
ท่านอัยการนั้นมีความตระหนักเป็นอย่างดีว่า ประเทศไทยไม่ใช่สมาชิกรัฐภาคีของ บทธรรมนูญกรุงโรม (สนธิสัญญาที่สร้างไว้ว่า องค์กร ไอซีซีและรวมไปถึงเรื่องอื่นๆ ด้วย เป็นผู้ดำเนินเรื่อง, เขตอำนาจ และโครงสร้างของศาล) ดังนั้น องค์กร ไอซีซี ไม่สามารถใช้เขตอำนาจของศาล เกี่ยวกับอาชญากรรมใดๆ ที่ได้ก่อขึ้นในอาณาเขตของประเทศไทย ตราบเท่าที่ประเทศไทยยังไม่ได้ลงสัตยาบันต่อบทธรรมนูญกรุงโรม
องค์กร ไอซีซีสามารถยุติการได้รับการยกเว้นโทษทัณฑ์จากผู้ที่กระทำความผิดในอาชญากรรมอันร้ายแรงที่สุด ซึ่งนำความน่าสะพึงกลัวมาสู่ชุมชนนานาชาติได้หรือไม่คะ?
ตามบทธรรมนูญกรุงโรม องค์กร ไอซีซี มีสิทธิอำนาจของศาลในเรื่องการนำเอาคดีเฉพาะรายเท่านั้น มาทำการพิจารณาในเรื่องของอาชญากรรมอย่างร้ายแรงที่สุด ซึ่งทำความน่าสะพึงกลัวมาสู่สังคมนานาชาติทั้งหมด นั่นก็คือ การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์, อาชญากรรมต่อมวลมนุษยชาติและอาชญากรรมสงคราม ซึ่งดำเนินตามมาตรา 6 ถึง มาตรา 8 ของธรรมนูญกรุงโรม
เมื่อเหตุการณ์ที่มีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมากอาจจะเป็นการบ่งบอกว่า อาจจะมีการกระทำอาชญากรรมนั้นๆ เกิดขึ้น แต่ข้อกำหนดเบื้องต้น โดยเฉพาะในเรื่องของสิ่งที่เรียกร้องทางกฎหมายของอาชญากรรมนั้น จะต้องมีความถูกหลักการเสียก่อน
สำนักงานอัยการเป็นหน่วยงานแรกของศาล ที่จะพิจารณาว่า ที่แท้จริงแล้ว อาชญากรรมใดๆ ก็ตาม เป็นอาชญากรรมภายใต้เขตอำนาจของศาลหรือไม่ หรือว่า มันเป็นอาชญากรรมที่้ร้ายแรงอย่างทั่วๆ ไป ซึ่งตกอยู่ภายใต้เขตอำนาจของศาลในประเทศที่เกี่ยวข้องนั้นๆ โดยเฉพาะ
ในกรณีของประเทศไทย ฝ่าย นปช ได้โต้แย้งว่า กลุ่มของเขาไม่สามารถได้รับความยุติธรรมหรือความจริงจากรัฐบาลที่ถูกแต่งตั้งโดยคณะกรรมาธิการผู้ตรวจสอบข้อเท็จจริง พวกเขาต้องการพรรคการเมืองที่ไม่ฝักฝ่ายในฝ่ายใด หรือ อยู่ภายนอกมาช่วยในเรื่องนี้ค่ะ
ขอให้ผมทำความกระจ่างเสียหน่อยว่า ศาลอาญาระหว่างประเทศนั้น ไม่สามารถที่จะมีอำจาจของศาลในเรื่องของอาชญากรรมที่เกิดขึ้นในผืนแผ่นดินของประเทศไทย แม้กระทั่งว่า อาชญากรรมเหล่านี้จะมีความเสียหายอย่างมากมายเหลือคณานับ
นอกจากนี้ ถ้าประเทศไทยได้กลายเป็นรัฐภาคีขององค์กร ไอซีซี คดีเหล่านี้จะถูกนำเข้ามาสู่การพิจารณาความได้ ถุ้าประเทศไทยเอง ไม่ประสงค์หรือไม่สามารถที่จะดำเนินการสอบสวนหรือกระทำการฟ้องร้องอย่างจริงใจต่ออาชญากรรมเหล่านี้ได้เท่านั้น
ธรรมนูญกรุงโรมได้ให้สิทธิพื้นฐานต่อการสอบสวน และ/หรือ การฟ้องร้องในเรื่องอาชญากรรมอันร้ายแรงกับรัฐและกับระบบของอาชญากรรมในประเทศ ดังนั้น มันเป็นที่ยอมรับและเคารพนับถือกับสิทธิตามพื้นฐานและสิทธิตามอำนาจอธิปไตยของรัฐนั้น ที่จะดำเนินการกับอาชญากรรมพวกนี้
ไม่มีบุคลากรในเรื่องการรักษาความมั่นคงหรือผู้นำของประเทศคนใดที่เคยได้ไปสู่การพิจารณาคดีในเรื่องการเสียชีวิ ตของผู้ประท้วง ในเหตุการณ์ของปี พ.ศ. 2516, พ.ศ. 2519 หรือ ในการเดินขบวนเมื่อปี พ.ศ. 2535 และก็ยังไม่มีการพิจารณาคดีใดๆ อย่างเป็นทางการในเรื่องการฆาตกรรมนอกเหนือไปจากกระบวนการยุติธรรม อย่างกรณีของการเสียชีวิตถึง 3,000 ศพ ภายใต้โครงการสงครามปราบปรามยาเสพติดของอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร เมื่อกองกำลังรักษาความปลอดภ้ยได้ถูกนำตัวขึ้นศาลต่อการเสียชีวิตของผู้ประท้วงจำนวน 80 คนที่อำเภอตากใบ (ในจังหวัด นราธิวาส เมื่อ ปี พ.ศ. 2547) ศาลก็ได้ปล่อยตัวพวกเขาทั้งหมดโดยปราศจากความรับผิดชอบใดๆ ท่านมีความเห็นอย่างไรในเรื่องนี้คะ?
เขตอำนาจศาลขององค์กร ไอซีซี เป็นเรื่องเกี่ยวกับเนื้อหาของระยะเวลา ซึ่งมีการกระทำอาชญากรรมเกิดขึ้นหลังจากเข้ามามีผลบังคับใช้ในธรรมนูญกรุงโรมเท่านั้น ซึ่งเกิดหลังวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2545 ดังนั้น องค์กร ไอซีซี ไม่สามารถที่จะดำเนินการในเรื่องของอาชญากรรมที่เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2516, พ.ศ. 2519 และ ปี พ.ศ. 2535 หรือความโหดร้ายทารุณอื่นๆ ที่กระทำกันอย่างกว้างขวางในอดีตได้
นอกจากนี้ ในกรณีของประเทศไทย องค์กรไอซีซี มีขอบเขตการใช้อำนาจของศาลในรูปแบบของการช่วยทำให้สมบูรณ์ได้ ซึ่งเกี่ยวข้องกับประชาชนของประเทศไทยหรือการกระทำใดๆ ซึ่งได้เกิดขึ้นบนผืนแผ่นดินไทย หลังจากที่ประเทศไทยได้เข้าร่วมลงนามเพื่อมีผลบังคับใช้ภายใต้ธรรมนูญกรุงโรม – นั่นก็คือ สองเดือนหลังจากการที่ประเทศไทยได้ลงสัตยาบันให้กับธรรมนูญกรุงโรมเรียบร้อยแล้ว
ประเทศไทยได้มีส่วนในการส่งตัวแทนซึ่งมีสมรรถภาพและสร้างสรรค์ในการประชุมที่กรุงโรมซึ่งได้รับนำเอาธรรมนูญกรุงโรมมาใช้เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2541 มันไม่เป็นที่น่าสงสัยประการใดในใจของผมที่ประเทศรัฐภาคี ของศาลจำนวน 114 ประเทศทั้งหมด ทั้งนี้ รวมไปถึงประเทศในทวีปเอเซีย เป็นต้นว่า ประเทศญี่ปุ่น, ประเทศเกาหลีใต้, ประเทศบังคลาเทศ และ ประเทศกัมพูชา ล้วนแล้วอยากจะเห็นประเทศไทยเป็นประเทศในรัฐภาคีขององค์กร ไอซีซี ด้วย
ก้าวแรกที่เป็นไปอย่างดี คือการแปลธรรมนูญกรุงโรมให้เป็นภาษาไทยอย่างประณีตละเอียดที่สุด จากนั้น ประชาชนไทยที่มีความสนใจทั้งหมด สามารถเห็นและประเมินให้กับตัวเขาเองว่า องค์กร ไอซีซีมีโอกาสที่จะสร้างความยุติธรรมให้ดีมากกว่านี้หรือไม่
ข่าวนี้นานแล้วครับ แต่อยากให้อ่านแล้วพิจารณาดูอีกที
